عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )
478
كشف الأسرار وعدة الأبرار ( تفسير خواجه عبد الله انصارى ) ( فارسى )
وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ - يعنى بالعبد حين رخّص له فى نكاح الامة ، اذا لم يجد طول الحرّة و خاف العنت . يُرِيدُ اللَّهُ لِيُبَيِّنَ لَكُمْ - كوفيان اين لام را لام كى گويند و بصريان لام خفض گويند ، و معناه لأن بيّين لكم شرائع دينكم و مصالح امركم . ميگويد : اللَّه ميخواهد كه شرايع دين شما ، و مصالح كار شما ، بر شما روشن كند ، و فرا نمايد ، كه صبر كردن و خود را در عزوبت نگهداشتن به است از نكاح كنيزك . وَ يَهْدِيَكُمْ سُنَنَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ و ميخواهد كه شما را بدين ابراهيم و اسماعيل راه نمايد ، و به آن دين حنيفى كه پيشينيان داشتند در تحريم مادران و خواهران و دختران ؛ يعنى كه اين زنان محرّمات كه درين آيات بيان كرديم بر دينداران پيش هم چنان محرّم بودند . وَ يَتُوبَ عَلَيْكُمْ و ميخواهد كه شما را از معصيت بطاعت باز آرد ، و شما را باز پذيرد . وَ اللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ و اللَّه دانايست راستدان ، ميداند كه صلاح دين بندگان در چيست ؟ و فرمان بردار و نافرمان ازيشان كيست ؟ وَ اللَّهُ يُرِيدُ أَنْ يَتُوبَ عَلَيْكُمْ - اى يخرجكم من كلّ ما يكره و يأبى ، الى ما يحبّ و يرضى . وَ يُرِيدُ الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ الشَّهَواتِ گفتهاند : اينان گبراناند كه نكاح خواهران و دختران برادر و خواهر روا داشتند ، و مسلمانان را گفتند : شما دختر خاله و عمّه بزنى ميكنيد چرا دختر برادر و خواهر بزنى نكنيد ؟ و همه يكسانند ؟ ربّ العالمين گفت : ايشان بر پى شهوتهاى خويش ميروند ، و ميخواهند كه شما را نيز از راه راستى بگردانند . مجاهد گفت : اين زانياناند كه ديگران را همچون خود ميخواهند . چنان كه در زنا دين خويش تباه ميكنند ، ميخواهند كه دين ديگران تباه كنند . مصطفى ( ص ) گفت : بر شما باد كه زنا نكنيد و در اباحت آن معتقد نباشيد ، كه در آن شش خصلت است : سه در دنيا و سه در عقبى . اما در دنيا آبروى